Kultura duchowa i religie Japonii

Kultura duchowa i religie Japonii

prof. dr hab. Agnieszka Kozyra

Zagadnienia poruszane w trakcie wykładu dotyczą dwóch najważniejszych religii Japonii: shintō (dosł. Droga Bogów) i buddyzmu, które miały największy wpływ na rozwój kultury tego kraju. Mitologia Japonii spisana w takich starożytnych kronikach, jak Księga spraw dawnych (Kojiki, 712) i Kronika Japonii (Nihongi, 720) zostanie poddana analizie jako źródło doktryny shintō. Uwypuklona również zostanie znacząca rola świąt shintō (matsuri) w kształtowaniu lokalnych więzi społecznych oraz tożsamości kulturowej.

Na interpretację etyki shintō ogromny wpływ miały poglądy takich przedstawicieli szkoły narodowej (kokugaku), jak Motoori Norinaga (1730-1801), który rozwinął filozoficzną refleksję nad doktryną shintō. Omówione zostaną kluczowe filozoficzne pojęcia buddyzmu, a także najważniejsze teorie szkół buddyzmu ezoterycznego (tendai i shingon) oraz szkół należących do nurtu amidyzmu. Szczególna uwaga zostanie poświęcona filozofii buddyjskiej szkoły zen.

Japonia uważana jest, jako kraj tolerancji religijnej ze względu na synkretyzm buddyzmu i shintō, jednak należy zwrócić uwagę także na liczne przykłady nietolerancji religijnej, m.in. prześladowania buddyzmu w okresie Meiji (1868-1912). Omówione zostaną także podstawowe pojęcia i teorie buddyzmu. Szczegółowo zostanie przedstawiona doktryna oraz współczesne praktyki religijne duchowieństwa i wyznawców takich szkół buddyjskich, jak: tendaishū, shingonshū, jōdoshū, jōdoshinshū, jishū, nichirenshū, rinzaishū, sōtōshū, ōbakushū.

Jednym z tematów tego wykładu jest także synkretyzm buddyzmu i sintoizmu, którego przykładem jest droga górskiej ascezy (shugendō).